Jak brak snu wpływa na metabolizm?

Praca, nauka, setki obowiązków, miliard docierających informacji… To wszystko wymaga zrównoważenia – snu, podczas którego odpoczywa i ciało, i umysł. Być może myślisz: Jak mogę spać, gdy mam tyle rzeczy do zrobienia. To paradoks, gdyż niedobory snu zmniejszają efektywność naszej pracy. Powodują roztargnienie, drażliwość, kłopoty z pamięcią. A co ma wspólnego sen z metabolizmem?

Niedawanie sobie prawa do odpoczynku jest częstą przyczyną tego, że mimo lepszego odżywiania i sportu nasza waga nie chce drgnąć. Dlaczego? Niedobory snu, podobnie jak przewlekły stres, zaburzają metabolizm. Zbyt krótki sen bowiem prowadzi do zaburzenia wydzielania hormonów głodu i sytości.

Hormon głodu, który pobudza apetyt i jest wydzielany przed posiłkiem przez żołądek to grelina.
Hormon sytości, który hamuje apetyt i jest wydzielany przez tkankę tłuszczową to leptyna.

W stanach niedoboru snu i przemęczenia następuje wzrost poziomu greliny i obniżenie poziomu leptyny.

Łatwo się domyślić, że w sytuacji niedosypiania z jednej strony mamy nadmierny apetyt, z drugiej trudno nam się najeść, ponieważ nie czujemy się wystarczająco syci. W efekcie zwiększamy porcje i jemy częściej. Najczęściej sięgamy po wysokokaloryczne produkty, jak tłuste przekąski oraz słodycze, które nie wymagają dużego wysiłku na ich trawienie. Dzieje się tak dlatego, że brak możliwości regeneracji jest dla organizmu silnym impulsem do szybkiego dostarczenia energii. Po zjedzeniu czekolady lub batonika stężenie glukozy we krwi szybko rośnie, co odczuwamy jako zastrzyk energii, po czym gwałtownie spada, a my opadamy z sił. W sytuacji niewyspania niechęć do jakiejkolwiek aktywności fizycznej jest oczywista, dlatego bieganie czy rower to ostatnia rzecz, o której marzymy.

Jeżeli niedobory snu są przewlekłe, zaburzenia hormonów głodu i sytości mogą się utrwalić. Co więcej, osoby z niedoborami snu, wieczorem mają wyższy poziom hormonu stresu – kortyzolu, który spowalnia metabolizm. Dodatkowo aktywuje enzym – lipazę lipoproteinową, która przekształca trójglicerydy w wolne kwasy tłuszczowe, które z kolei odkładają się w postaci tkanki tłuszczowej.

Zatem brak snu może przyczynić się do dodatkowych kilogramów poprzez:

  • rozregulowanie mechanizmów głodu i sytości
  • spowolnienie metabolizmu
  • szybsze tworzenie tkanki tłuszczowej

Niedospanie może przyczyniać się do wzrostu wagi lub niepowodzenia podczas odchudzania jeszcze z jednego powodu. Kiedy jesteśmy niewyspani nasze mechanizmy samokontroli słabną i łatwiej ulegamy pokusie.

4 Replies to “Jak brak snu wpływa na metabolizm?”

  1. A jak to jest z godziną, o której powinniśmy iść spać? Słyszałam gdzieś, że każda godzina snu przed 24 jest liczona z podwójna korzyścią dla organizmu i poczucia wyspania. Wynika z tego, że śpiąc 8 godzin i kładąc się o 22 będziemy bardziej wypoczęci, niż kładąc się o 2?

    1. Nie słyszałam o takim sposobie liczenia, ale pora zasypiania z pewnością ma znaczenie.

  2. Slyszalam, ze kobiety maja 2 razy wiecej leptyny niz mezczyzni, ale jest ona mniej aktywna niz u nich. Czytalam tez ze odpowiada za przyspieszanie metabolizmu i dlatego mezczyznom latwiej jest utrzymac dobra sylwetke, a u kobiet wlasnie mniej aktywna leptyna powoduje ze mamy wiecej tkanki tluszczowej potrzebnej do prawidlowego przebiegu ciazy… Nie pamietam gdzie o tym czytalam( to byl jakis amerykanski artykul:P), ale ciekawi mnie, czy da sie w jakis sposob dieta pobudzic leptyne a obnizyc poziom greliny:)? (oprocz wspomnianego snu wlasnie)

    1. Stężenie leptyny zależy od ilości hormonów żeńskich i męskich (estradiolu i testosteronu) i rzeczywiście kobiety mają jej (około 2-3 razy) więcej niż mężczyźni.
      Jeśli chodzi o dietę, to wytwarzanie leptyny przez komórki tłuszczowe zależy od obecności glukozy. Jeżeli po posiłku wzrasta stężenie glukozy, wzrasta także stężenie leptyny, natomiast u osób na diecie ilość leptyny spada. Dlatego, gdy nagle przechodzimy na dietę, mamy większy apetyt.
      Myślę, że kluczem do sukcesu jest utrzymanie optymalnego poziomu leptyny poprzez zmniejszenie spożywania tłuszczu i sport. Wykazano silną zależność między stężeniem leptyny we krwi a zawartością tłuszczu w diecie i aktywnością fizyczną. Czytałam także, że witamina E pobudza produkcję leptyny, a cynk bierze w tym udział.

Dodaj komentarz